Veiligheidsschoenen voor de auto- en automobielbranche

Waarom zijn speciale veiligheidsschoenen onmisbaar in autowerkplaatsen?

Uit de risicobeoordeling in autowerkplaatsen en de autoproductie blijkt een complex risicoprofiel. Mechanische gevaren ontstaan door vallende zware onderdelen zoals motoren, versnellingsbakken of uitlaatsystemen, die beknellingen kunnen veroorzaken. Scherpe randen van plaatwerk, schroeven en metaalsplinters leiden tot snij- en steekwonden aan de voeten. Bijzonder verraderlijk zijn gemorste oliën, vetten, remvloeistoffen en brandstoffen, die niet alleen de vloer glad maken, maar ook schoeisel dat niet tegen deze stoffen bestand is, kunnen aantasten en vernielen.

In de automobielproductie komt daar nog een ander, vaak onderschat gevaar bij: elektrostatische ontladingen (ESD). Moderne voertuigen bevatten uiterst gevoelige elektronica die al door minimale elektrostatische spanningen van minder dan 100 volt blijvend beschadigd kan raken – terwijl u als mens dergelijke ontladingen pas vanaf ongeveer 3.500 volt überhaupt voelt. De gevolgen variëren van storingen en dure garantieclaims tot veiligheidsrisico’s in het wegverkeer.

De beroepsvereniging voor hout en metaal (BGHM) schrijft voor werkzaamheden in autowerkplaatsen en de auto-industrie veiligheidsschoenen voor volgens DGUV-regel 112-191. De concrete veiligheidsklasse is afhankelijk van de risicobeoordeling van de betreffende werkplek.

ONZE SCHOENAANBEVELING

Risicoanalyse: typische risico’s in de automobielsector

Mechanische gevaren in de dagelijkse praktijk van de werkplaats

In autowerkplaatsen en autodealers maken mechanische gevaren deel uit van de dagelijkse werkzaamheden. Bij het verwisselen van banden kunnen zware wielen (tot 30 kg) op de voet vallen, bij motoronderhoud bestaat het risico op letsel door wegglijdende motoronderdelen en bij carrosseriewerkzaamheden liggen overal scherpe randen van plaatwerk op de loer. Ook rondslingerend gereedschap zoals moersleutels, slagmoersleutels of krikken vormen een voortdurend struikel- en beknellingsgevaar.

Belangrijk: de neusbeschermers in veiligheidsschoenen moeten bestand zijn tegen een druk van 200 joule – dat komt overeen met een voorwerp van 20 kg dat vanaf 1 meter hoogte op uw voet valt. Voor autowerkplaatsen is dit het absolute minimum!

Chemicaliën, oliën en vetten: onzichtbare gevaren

Automechanici werken dagelijks met een breed scala aan chemicaliën. Motoroliën, versnellingsbakoliën en hydraulische oliën kunnen bij huidcontact eczeem en huidaandoeningen veroorzaken, die tot de meest voorkomende beroepsziekten in de branche behoren. Remvloeistoffen en koelvloeistoffen bevatten agressieve chemicaliën (glycolen), terwijl brandstoffen (benzine, diesel) een ontvetend effect op de huid hebben en bij langdurige blootstelling het risico op ernstige aandoeningen verhogen.

Bijzonder kritiek: tot 1994 bevatte loodhoudende benzine azokleurstoffen (Sudan-rood), die het kankerverwekkende aromatische amine o-toluïdine konden vrijgeven. Blaaskanker door aromatische aminen (BK nr. 1301) wordt inmiddels erkend als beroepsziekte bij automonteurs die jarenlang met loodhoudende benzine hebben gewerkt.

Tip van een expert: Zorg ervoor dat uw veiligheidsschoenen niet alleen olie- en brandstofbestendige zolen hebben, maar dat ook het bovenmateriaal bestand is tegen chemicaliën. ATLAS-schoenen voor de automobielsector maken gebruik van speciaal behandeld leer en synthetische materialen die bestand zijn tegen agressieve werkplaatsvloeistoffen.

Glijgevaar op olieachtige en gladde vloeren

Werkplaatsvloeren behoren tot de meest gladde ondergronden die er zijn. Er vormen zich snel olie- en vetlagen die vaak nauwelijks zichtbaar zijn; gemorste koelvloeistof of reinigingsmiddelen verhogen het valrisico aanzienlijk, en ook gladde tegels of gepolijst beton bieden bij nattigheid weinig houvast. In de winter komt daar bij onderhouds- en pechhulpinterventies nog het gevaar van sneeuw en ijs bij.

Vallen op het werk is de op één na meest voorkomende oorzaak van ongevallen in autowerkplaatsen. Bijzonder gevaarlijk: een val met zwaar gereedschap in de hand of in de buurt van voertuigen op hefbruggen kan dodelijk aflopen.

Moderne ATLAS-veiligheidsschoenen voldoen aan de SRC-antislipnorm – het hoogste niveau, dat tests doorstaat op zowel keramische tegels met reinigingsmiddelen (SRA) als stalen vloeren met glycerine (SRB). Dit garandeert maximale grip op typische werkplaatsvloeren.

ESD-bescherming in de automobielproductie en bij elektronicawerkzaamheden

Door de toenemende elektronisering van moderne voertuigen is ESD-bescherming (Electrostatic Discharge) onmisbaar geworden. Sensoren, regeleenheden, airbag-elektronica, infotainmentsystemen en assistentiesystemen kunnen al door minimale elektrostatische ontladingen worden beschadigd. Volgens DIN EN 61340-5-1 mag de elektrostatische lading in ESD-beschermingszones niet hoger zijn dan 100 volt.

ESD-beschermingsmaatregelen zijn met name van groot belang bij de montage van auto-elektronica, bij diagnosewerkzaamheden aan regeleenheden, in werkplaatsen met hybride en elektrische voertuigen en bij het werken met moderne assistentiesystemen (radar, lidar, camera). Een door ESD beschadigde regeleenheid kan kosten van enkele duizenden euro’s veroorzaken – om nog maar te zwijgen van mogelijke veiligheidsrisico’s.

Tip: In toekomstgerichte autowerkplaatsen behoren ESD-veiligheidsschoenen tot de standaarduitrusting, niet alleen in de productie!